Amnistia Fiskale në Shqipëri: Një "Thikë me dy Tehe" për Ekonominë Kombëtare
Debati mbi "Paqen Fiskale" të vitit 2026 ka rikthyer në qendër të vëmendjes rreziqet strukturore që mbartin nismat për amnistimin e kapitaleve të padeklaruara në Shqipëri. Ndonëse qeveria e sheh këtë si një mjet për të rritur likuiditetin në treg dhe për të financuar investimet publike, institucionet financiare ndërkombëtare dhe ekspertët vendas paralajmërojnë për pasoja afatgjata që mund të cenojnë integritetin e sistemit financiar të vendit.
Paralajmërimet e FMN-së dhe Bankës Botërore
Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka mbajtur një qëndrim të prerë dhe konsistent kundër kësaj nisme, duke e cilësuar amnistinë si një faktor që dëmton rëndë moralin tatimor. Sipas raporteve të fundit, amnistitë e përsëritura krijojnë një pritshmëri te bizneset se detyrimet mund të falen sërish, duke dekurajuar pagesën e rregullt të taksave. Banka Botërore përforcon këtë shqetësim, duke theksuar se kjo praktikë krijon një konkurrencë të paftë, ku bizneset e ndershme penalizohen ndërsa ata që kanë operuar në informalitet shpërblehen me legalizim të pasurisë.
Rreziku i "Listës së Gri" dhe pastrimit të parave
Një nga rreziqet më akute lidhet me pozicionimin ndërkombëtar të Shqipërisë në raport me Task Forcën për Veprim Financiar (FATF). Analiza e publikuar nga "Politiko.al" ngre alarmin se pa një sistem rigoroz kontrolli dhe transparencë të plotë mbi origjinën e kapitaleve, Shqipëria rrezikon të rikthehet në "listën gri" të pastrimit të parave. Kjo do të thoshte vështirësi të shtuara për transaksionet ndërkombëtare dhe një goditje për besueshmërinë e sektorit bankar vendas, duke izoluar ekonominë shqiptare nga tregjet kapitale evropiane.
Analiza e "Monitor.al": Drejt një efekti bumerang
Revista ekonomike "Monitor.al" ka nxjerrë në pah faktin se përfitimet afatshkurtra buxhetore shpesh zhvlerësohen nga rënia e mbledhjes së taksave në vitet pasardhëse. Ekspertët e cituar në këtë analizë theksojnë se amnistia mund të nxisë më tej "flluskën" në sektorin e ndërtimit, duke lejuar injektimin e kapitaleve të padeklaruara që rrisin artificialisht çmimet e pasurive të paluajtshme. Në një kohë kur Shqipëria synon anëtarësimin në BE, miratimi i nismave që bien ndesh me standardet evropiane të transparencës financiare shihet si një hap pas që mund të kushtojë shtrenjtë në tavolinën e negociatave në Bruksel.
