Alarmi i OECD: Produktiviteti i bizneseve shqiptare në nivelet më të ulëta në Evropë
Një raport i fundit i Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) ka nxjerrë në pah një realitet shqetësues për ekonominë shqiptare: produktiviteti i bizneseve vendase mbetet ndër më të ulëtit në rajon dhe Evropë. Sipas të dhënave të vitit 2026, një punonjës shqiptar prodhon mesatarisht vetëm 23-29% të asaj që prodhon një koleg i tij në Bashkimin Evropian, duke dëshmuar një hendek të thellë teknologjik dhe menaxherial.
Shifrat e hendekut të produktivitetit
Në terma konkretë, një punonjës në një ndërmarrje të vogël në Shqipëri prodhon mesatarisht 14,924 euro vlerë të shtuar në vit. Për t'i vendosur këto shifra në perspektivë, mesatarja e BE-së për të njëjtin pozicion është rreth 52,000 euro. Ky nivel i ulët i rendimentit lidhet drejtpërdrejt me mungesën e investimeve në inovacion, dixhitalizim dhe trajnimin e fuqisë punëtore, elemente që po frenojnë rritjen organike të sektorit privat.
Sfidat e konkurrueshmërisë në prag të integrimit
Me hapjen e kapitujve të rinj për anëtarësim në BE, bizneset shqiptare do të përballen me një konkurrencë të egër në tregun unik evropian. Ekspertët e OECD-së paralajmërojnë se pa një reformë strukturore që nxit kalimin nga industria e krahut të lirë të punës drejt sektorëve me vlerë të lartë të shtuar, ekonomia shqiptare rrezikon të mbetet në periferi. Kapaciteti zbatues i ligjeve dhe mbështetja shtetërore për kërkim-zhvillim mbeten pikat më kritike të këtij procesi.
Nevoja për një model të ri ekonomik
Raporti thekson se Shqipëria duhet të braktisë modelin e bazuar te kostot e ulëta dhe të fokusohet te cilësia dhe efikasiteti. Përdorimi i matësve inteligjentë në energji (siç po bën OSSH me projektin 4.4 milionë euro) dhe dixhitalizimi i shërbimeve janë hapa në drejtimin e duhur, por kërkohet një koordinim më i mirë mes universiteteve dhe industrisë. Pa një rritje të shpejtë të produktivitetit, premtimi për integrim ekonomik do të mbetet vetëm një objektiv në letër.
