"Revolucioni i Flamingove": Rezistenca qytetare ndaj projektit 4 miliardë eurosh në Zvërnec dhe hijet e offshore-it
Shqipëria po përballet me një nga krizat më të mëdha mjedisore dhe sociale të viteve të fundit. Projekt-investimi gjigant prej rreth 4 miliardë eurosh për ndërtimin e një resorti turistik luksoz në zonën e Portonovos në Zvërnec dhe në ishullin e Sazanit ka ndezur një valë të fuqishme protestash, të cilat gjerësisht po emërtohen si "Revolucioni i Flamingove". Ky projekt, i promovuar publikisht si ide e Jared Kushner (dhëndri i ish-presidentit amerikan Donald Trump), po kundërshtohet ashpër nga shoqëria civile, aktivistët mjedisorë dhe banorët vendas.
Ekosistemi i rrezikuar i Vjosë-Nartës dhe zanafilla e protestave
Zona e planifikuar për ndërtimin e resorteve shtrihet brenda kufijve të Peizazhit të Mbrojtur Vjosë-Nartë, një nga ekosistemet më të rëndësishme ligatinore në detin Adriatik dhe pjesë e rrjetit evropian të zonave të mbrojtura "Emerald". Laguna e Nartës shërben si një habitat kyç për qindra specie të rralla shpendësh shtegtarë, duke përfshirë flamingot rozë dhe pelikanët kaçurrelë. Aktivistët argumentojnë se ndërtimi i strukturave të betonit në këtë zonë do të shkatërronte përfundimisht këtë parajsë natyrore.
Protestat nisën fillimisht në terren në fund të majit 2026, kur banorët dhe aktivistët u përplasën med rojet e sigurisë private që kishin rrethuar zonën e plazhit me tela me gjemba. Më pas, revolta u zhvendos në Tiranë me tubime masive para kryeministrisë. Nën parullën "Shqipëria nuk është në shitje", protestuesit u përplasën me forcat e policisë, të cilat përdorën ujë me presion dhe spraj piper për të shpërndarë turmat në bulevardin "Dëshmorët e Kombit".
Zbulimet e rëndësishme të BIRN-it dhe hetimi i SPAK-ut
Situata është ndërlikuar edhe më shumë pas publikimit të një investigimi të thelluar nga rrjeti investigativ *Reporter.al* (BIRN Albania). Gazetarët zbuluan se pas kompanisë zhvilluese "Zvërnec South Adriatic Development" (e regjistruar në offshore në Holandë me pronarë krejtësisht anonimë) fshihet një rrjet i dyshimtë interesash vendase. Ky rrjet përfshin një biznesmen të akuzuar për lidhje me mafian italiane, një ish-gjyqtar të dorëhequr nga sistemi i drejtësisë për shkak të vetingut dhe individë të lidhur ngushtë me oligarkë të njohur në vend.
Pas këtyre zbulimeve skandaloze, Prokuroria e Posaçme (SPAK) ka nisur zyrtarisht një hetim penal mbi procedurat e tjetërsimit dhe përfitimit të tokave në zonën e mbrojtur, duke dyshuar për falsifikim dokumentesh dhe korrupsion shtetëror.
Qëndrimi i kryeministrit dhe ironia nga Tivati
Pavarësisht revoltimit popullor dhe hetimeve të SPAK-ut, kryeministri Edi Rama ka mbajtur një qëndrim mjaft sfidues. Gjatë pjesëmarrjes në një samit rajonal në Tivat të Malit të Zi, Rama publikoi një video-mesazh nga kompleksi luksoz "Porto Montenegro". Ai ironizoi protestuesit dhe aktivistët duke i quajtur "honxhobonxho" dhe deklaroi prerë se "s'ka asnjë shans që investimi të ndalojë", duke e konsideruar resortin si një mundësi historike për turizmin elitar shqiptar.
Përplasja mes ruajtjes së trashëgimisë natyrore dhe planeve qeveritare për betonizimin e bregdetit mbetet një nga betejat më të nxehta në vend.
Referencat
- Wikipedia (Zgjedhjet dhe Zhvillimet Mjedisore 2026): https://sq.wikipedia.org/wiki/Protestat_e_Zvernecit_2026
- Reporter.al (BIRN Albania): https://www.reporter.al/investigimi-kush-fshihet-pas-offshore-it-holandez-qe-do-te-ndertoje-ne-zvernec/
- BalkanWeb: https://www.balkanweb.com/revolucioni-i-flamingove-perplasje-te-forta-ne-tirane-per-resortin-ne-zvernec-spak-nis-hetimet/
