Dosja "Librazhdi": Si fabrika e cigareve dhe 29 doganierë "avulluan" 36 milionë euro akcizë
Një investigim i përbashkët i Prokurorisë së Posaçme (SPAK) dhe Doganave Britanike (HMRC) ka çmontuar një nga skemat më jetëgjata dhe më të kushtueshme të kontrabandës së duhanit në Shqipëri. Qendra e këtij operacioni kriminal ishte fabrika "Albania Tabak" në Librazhd, e cila, nën maskën e Regjimit të Përpunimit Aktiv, ka shkaktuar një dëm të dokumentuar prej 36 milionë eurosh ndaj buxhetit të shtetit.
Mekanizmi i fiktivitetit dhe marka "Cleopatra"
Sipas dosjes hetimore, fabrika prodhonte miliona paketa të cigareve "Cleopatra" – një markë egjiptiane e cilësuar si e falsifikuar nga autoritetet europiane. Skema bazohej në fiktivitetin e eksporteve: ngarkesat deklaroheshin zyrtarisht për tregjet e Lindjes së Mesme, si Libia, por përmes manipulimit të dokumenteve doganore, malli nuk largohej asnjëherë nga territori shqiptar. Rreth 22 milionë paketa cigare në vit përfundonin në tregun e zi vendas dhe në vendet fqinje, duke shmangur totalisht detyrimet e akcizës.
Rrjeti i zyrtarëve dhe pasuritë e sekuestruara
Goditja e SPAK ka qenë frontale, duke vënë nën hetim 36 persona, mes të cilëve 29 zyrtarë të lartë të doganave. Emrat e lidhur me këtë skemë përfshijnë pronarë si Ergys Agasi dhe ish-sekretarë të rëndësishëm institucionalë si Eldi Hoxha. Si rezultat i këtij hetimi, janë sekuestruar 21 pasuri me vlerë totale 9.3 milionë euro, duke përfshirë fabrikën në Librazhd, vila luksoze në kompleksin "Rolling Hills" dhe 7 apartamente në një nga kullat më të shtrenjta të Tiranës. Ky rast dëshmon shkrirjen e krimit ekonomik me strukturat shtetërore të kontrollit.
Dështimi i monitorimit dhe nevoja për reformë
Investigimi dëshmon se Regjimi i Përpunimit Aktiv është përdorur për vite me radhë si një "vrimë e zezë" për evazionin fiskal. Pa sinjalizimin fillestar të HMRC në vitin 2015, kjo skemë mund të vazhdonte të operonte e paprekur. Ekspertët theksojnë se nevojitet një reformë rrënjësore dhe dixhitalizim i plotë i sistemit të akcizës për të parandaluar që fabrika të tilla të kthehen në nyje të kontrabandës ndërkombëtare.
