Kriza politike në Kosovë: fati i Kuvendit në Gjykatë Kushtetuese

Kosova po përballet sërish me një krizë politike për shkak të dështimit në zgjedhjen e Presidentit të Republikës. Ky bllokim buron nga mungesa e vullnetit politik, si dhe nga korniza aktuale kushtetuese e ligjore e vendit. Presidentja Vjosa Osmani ka dekretuar shpërndarjen e menjëhershme të Kuvendit të Kosovës. Në përgjigje të këtij hapi, Kryeministri Albin Kurti ka ankimuar aktin në Gjykatën Kushtetuese për të vlerësuar ligjshmërinë e tij. Kjo përbën herën e parë që Gjykata Kushtetuese përballet me një çështje të tillë, e cila kërkon një vendim shterues dhe të paankimueshëm.

Një vendim në favor të dekretit presidencial nuk pritet të ofrojë një zgjidhje përfundimtare të krizës. Zgjedhjet e fundit parlamentare u mbajtën vetëm tre muaj më parë. Zgjedhjet e reja të parakohshme me shumë mundësi do të riprodhonin të njëjtin peizazh politik, duke vështirësuar sërish krijimin e një shumice të cilësuar për zgjedhjen e Presidentit. Në rast se Gjykata Kushtetuese e rrëzon dekretin, Kuvendi do të ketë në dispozicion edhe dy raunde të tjera për të gjetur një kandidat konsensual. Kjo do të shmangte kostot e larta financiare dhe politike të zgjedhjeve të reja.

Për të shmangur përsëritjen e krizave të tilla në të ardhmen, ekziston një zgjidhje e ndërmjetme. Kjo përfshin miratimin nga ana e Kuvendit të propozimit të Vjosa Osmanit që Presidenti të zgjidhet drejtpërdrejt nga populli. Në një skenar të tillë, brenda një afati 40 ditor, qytetarët do t'u drejtoheshin kutive të votimit për të zgjedhur si legjislativin ashtu edhe Presidentin. Ky ndryshim synon të eliminojë ngërçet artificiale dhe t'i japë institucionit të Presidencës një sovranitet më të fortë përfaqësues. Për çdo skenar, zgjidhja kërkon dakordësinë e palëve politike.

Kriza e brendshme është shoqëruar edhe me deklarata që trazojnë skenën politike. Pas shpërndarjes së Kuvendit, një ish-ambasador i SHBA-së në Kosovë, aktualisht pjesë e administratës së Presidentit Trump, ka sugjeruar një rikthim të mundshëm të Hashim Thaçit si Kryeministër. Kjo deklaratë ka shkaktuar pakënaqësi te Lëvizja Vetëvendosje dhe te partitë aktuale opozitare, të cilat rrezikojnë të penalizohen për qëndrimet e tyre gjatë kohës që Thaçi ndodhet në Hagë. Kjo pasiguri politike favorizon pretendimet e Serbisë për destabilitet në Kosovë, veçanërisht kur vëmendja e BE-së dhe SHBA-së është e përqendruar edhe te Lindja e Mesme.